ما چقدر منطقی هستیم؟


شما آدم بی منطقی هستید! 
عبارت آشنایی که در تعاملات و بگومگو های روزمره ما تکرار می شود، البته مدعای اصلی این جمله بیشتر "من با شما موافق نیستم" است. ولی آیا واقعا منطقی بودن یا نبودن یک گزاره به چه مفهوم است؟

از لحاظ دانشمند علوم شناختی(Cognitive Science) منطق به مفهوم شیوه تفکر شفاف با پرهیز از انواع خطاهای ذهنی است که به شما کمک می کند که تا حد امکان درک درستی از جهان پیرامون خود داشته باشید و در جهت نیل به اهداف خود تصمیمات تا حد امکان درستی بگیرید. با این تعریف از منطق باید گفت که ما غالبا بیشتر از آنکه منطقی باشیم می پنداریم که منطقی هستیم.

پژوهشگران در دهه های اخیر دریافته اند که کیفیت تفکر و میزان عقلانی و منطقی بودن ارتباط مستقیمی با تیزهوشی یا میزان عدد IQ ندارد و شاخص جدیدی تحت عنوان Rationality Quotient یا RQ را برای تعیین میزان عقلانی بودن فرد در اندیشیدن، داوری و تصمیم سازی، تعریف کرده اند. تبیین و تعریف این شاخص از اهمیت IQ در ارتباط با کامیابی در عرصه کسب و کار و زندگی کاسته  است. خوب اندیشیدن(Good Thinking) ارتباط معنا داری با میزان تیز هوشی شما ندارد. شاید بهره هوشی شما از حد متوسط بالاتر باشد ولی به اندازه همه کسانی که از هوش متوسط برخوردار هستند آماده افتادن در دام مغالطه های ذهنی هستید.

دهها مغالطه و خطای ذهنی شناسایی شده است که همه ما با هر میزان از تیزهوشی، می توانیم در دام آنها گرفتار شویم، افراد با RQ بالاتر شانس بیشتری جهت گریز از تور این مغالطه ها را دارند. منطقی و شفاف اندیشیدن به مفهوم شناسایی این مغالطه های ذهنی و تمرین برای پرهیز از آنها در استدلال و داوری و تصمیم سازی است. قدرت پردازش مغز یک انسان از پیشرفته ترین کامپیوترهای جهان هم بیشتر است، با این وجود ساختار مغز ما در معرض محدودیت های جدی قرار دارد، به ویژه این محدودیت در حوزه خطاهای ادارکی کاملا بارز است.

هر شخصی به طور طبیعی با IQ مشخصی به دنیا می آید و این شاخص تقریبا در تمام عمر ثابت می ماند بنابراین اینشتین شدن برای کسی که IQ متوسطی داشته باشد از خیالات باطل است. ولی عدد شاخص RQ به طور مشخص با آموزش و فراگرفتن مهارتهای ذهنی قابل ارتقاء است. سه گام مهم جهت خوب فکر کردن و ارتقاء RQ شناسایی انواع خطاهای ذهنی، شناسایی موقعیتهایی که ما نسبت به این خطاها آسیب پذیر هستیم و نهایتا فراگیری مهارتهایی که به ما کمک می کند که در دام این خطاها گرفتار نشویم. فراگریری مهارتهای #ریاضی، #عددی کردن مسائل و نیز اصول علم #احتمالات از ابزارهای مهم در جهت گریز از دام خطاهای ذهنی است.

به عنوان نمونه، خطای تمایل به تایید از خطاهای بسیار مهم ذهنی است که به طور ناخوداگاه ما را در دام خود گرفتار می کند. تمایل به تایید(Confirmation Bias) به مفهوم میل به تفسیر اطلاعات و رویدادهای جدید بر مبنای تئوری ها، الگوهای ذهنی و باورهای گذشته است.در این حالت اطلاعات جدیدی که با باورهای قبلی ما تناقض داشته باشد فیلتر شده و یا به گونه ای تعبیر می شود که با الگوهای پیش فرض ذهنی ما در تقابل نباشد. البته این برخورد گزینشی قاعدتا هیچ تاثیری در تغییر رویدادها در عالم واقع نخواهد داشت. گام مهم در جهت مقابله با خطای تمایل به تایید،  توجه ویژه به رویدادها و دریافتهای جدیدی است که با قالب ها و باورهای  قبلی ذهن ما منطبق نیست. مثلا  اگر شما باور داشته باشید که مردم ذاتا خوب هستند یا اینکه مردم ذاتا بد هستند، بدون تردید، به صورت روزانه و مرتب دلایلی بر اثبات ادعای خود خواهید یافت. هر دو دسته شواهدی متناقض با باور خود دریافت می کنند ولی به طور ناخودآگاه این شواهد را به عنوان #استثنائات بی اهمیت فیلتر می کنند تا باور ایشان دست نخورده و به شکل اولیه بماند.

البته منطقی بودن به مفهوم نادیده گرفتن احساسات نیست، بلکه به مفهوم شناسایی عواملی است که احساسات ما را تحت تاثیر قرار می دهد و هدایت درست احساسات در مسیری است که تصمیمات گرفته شده هر چه بیشتر به موفقیت و خوشبختی ما، خانواده و جامعه ما نزدیکتر باشد...

به کانال تلگرامی ما بپیوندید:
https://telegram.me/PayvastSoftware

 
 
 
 
 
 


یادداشت ها



ارسال یادداشت



  Is eight < than nine? (true/false) (please enter the answer to the question or statement)